Masz pytanie ? Zadzwoń: INFORMACJA KOLEJOWA 19 757

12.05.2009

Funkcjonowanie kolei w aglomeracji wrocławskiej

Samorząd Województwa, jako organizator przewozów kolejowych, dąży do uruchomienia na Dolnym Śląsku przewozów kolejowych typu aglomeracyjnego o nowym standardzie, wysokiej częstotliwości kursowania i w taryfie zintegrowanej z komunikacją miejską na obszarze miasta Wrocławia i terenach bezpośrednio z nim sąsiadujących.


Względy ekonomiczne, społeczne i techniczne przemawiają za określeniem docelowego terenu działania kolei aglomeracyjnej już na etapie projektowania systemu. Samorząd Województwa stoi na stanowisku, że konieczne jest zapewnienie nie tylko dogodnego serwisu kolejowego dla mieszkańców Wrocławia i aglomeracji, ale także umożliwienie dojazdu do tej aglomeracji z ośrodków regionalnych – Legnicy, Wałbrzycha, Świdnicy. Kolejowe przewozy pasażerskie nowego typu powinny być zatem realizowane na całym obszarze Wrocławskiego Węzła Kolejowego i sieci kolejowej z niego wybiegającej.

Zadaniem przewozów kolejowych jest usprawnienie komunikacji zbiorowej na terenie miasta Wrocławia oraz obszaru funkcjonalnie, ekonomicznie i społecznie z nim zespolonego, który można nazwać aglomeracją wrocławską. Kolej stanie się następnym środkiem komunikacji miejskiej, oferowanym mieszkańcom. Oprócz tego kolej będzie ważnym środkiem transportu w sferze podmiejskiej ośrodka centralnego i bardziej oddalonych ośrodków o znaczeniu regionalnym.

Docelowy zasięg działania nowoczesnego systemu kolejowego obejmie obszar sieci kolejowej z centralnym punktem we Wrocławiu, ograniczony stacjami: Oleśnica (Oleśnica Rataje), Jelcz-Laskowice, Oława (Brzeg), Strzelin, Legnica, Wołów, Żmigród, Trzebnica, Świdnica Miasto, Bielawa Zachodnia, Wałbrzych Miasto (Wałbrzych Główny) – p. mapa 1.

Sieć kolejowa w zakresie przedstawionym powyżej obejmuje 43 gminy, w tym 10 miejskich, należących do 11 powiatów ziemskich oraz dwa miasta na prawach powiatu. Obszar ten zamieszkuje 1 492 515 osób, czyli 51,85% ogółu ludności województwa dolnośląskiego, z tego 1 210 186 osób mieszka w miastach, a ilość ta stanowi 59,51% ludności miejskiej województwa. W oznaczonym obszarze współczynnik urbanizacji wynosi aż 81,08%.

Ponieważ system kolejowy działający w wyznaczonym zakresie nie pokrywa się z zasięgiem aglomeracji wrocławskiej, będzie on hybrydą regionalnego i miejskiego systemu kolejowego. Proponowana nazwa handlowa systemu to DOLNOŚLĄSKIE KOLEJE DOJAZDOWE.

Zakreślony obszar działania DKD w najwyższym stopniu jest w stanie zrealizować potrzeby integracji komunikacyjnej regionu i wykorzystać atuty komunikacji kolejowej w transporcie osób oraz zapewnić zrównoważony rozwój tych obszarów. Proponowany możliwy do wdrożenia układ docelowy linii DKD, z którego linie do uruchomienia będą wydzielone etapami, przedstawia mapa 2. Ogółem długość wszystkich linii wynosi 701 kilometrów; korzystać będą z 535 km sieci kolejowej.

Organizacja przewozów
Za organizację komunikacji zbiorowej odpowiadają różne organy na różnych szczeblach. Niezbędnym jest, by system komunikacyjny był spójny. Ze względu na okoliczności prawne, które konstruują model  ustrojowo – organizacyjny pasażerskich przewozów lokalnych i regionalnych, należy wyjaśnić kompetencje samorządów różnego szczebla.

Samorząd Województwa jest organizatorem przewozów pasażerskich na rynku regionalnym, mających charakter usług użyteczności publicznej: tworzy plan połączeń kolejowych, zleca ich wykonanie przewoźnikowi i pokrywa wynikający z ich wykonywania deficyt. Jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli mogą wspomagać organizację tych przewozów: dofinansować koszty inwestycji, remontów i eksploatacji linii kolejowych. Jednak dofinansowanie kolejowych przewozów pasażerskich o znaczeniu regionalnym należy wyłącznie do zakresu uprawnień Samorządu Województwa.

Inwestycje na rzecz rozwoju kolei
Samorząd Województwa powołał do życia własną spółkę przeznaczoną do wykonywania przewozów kolejowych – Koleje Dolnośląskie SA. Samorząd rozpoczął także zdecydowane działania inwestycyjne na rzecz rozwoju kolei. Są to inwestycje o charakterze infrastrukturalnym oraz zakupy taboru.

Wrocławski węzeł kolejowy składa się z odcinków o różnym stanie wyposażenia technicznego i różnym potencjale. Cechą wspólną odcinków jest mała przepustowość i wysoki poziom dekapitalizacji urządzeń i mienia, zatem konieczne jest przeprowadzenie prac modernizacyjnych o dużym zasięgu. Samorząd Województwa zabiega o środki na te prace i tworzy koncepcje ich wykonania.

Trwa modernizacja linii z Wrocławia do Legnicy, Żmigrodu, Brzegu realizowana przez zarządcę infrastruktury, PKP PLK. Planowana jest budowa łącznika Wrocław Żerniki – Lotnisko.

Samorząd Województwa:
- przejął i remontuje kosztem 11 mln zł linię do Trzebnicy
- planuje przejęcie linii z Wrocławia przez Kobierzyce do Świdnicy i Dzierżoniowa i wyremontowanie ich. Na ten cel zostanie przeznaczonych 16 mln zł.
- wystąpił o przejęcie Dworca Świebodzkiego we Wrocławiu celem przywrócenia jego funkcji komunikacyjnych.
- przeznaczył 3 mln zł na wykonanie Studium Wykonalności modernizacji Wrocławskiego Węzła Kolejowego.
- zabezpiecza środki na projekty infrastrukturalne, które będą mogły zostać zrealizowane z udziałem funduszy unijnych (RPO WD, POIŚ) na liniach przejętych w zarząd, jak i pozostających w gestii PKP PLK.
- aktywnie działa w kwestii modernizacji infrastruktury w ramach Programu Transportu Kruszyw.
Zróżnicowanie techniczne sieci, różne zapotrzebowanie na przewozy oraz koszty zakupu każą przykładać szczególną wagę do racjonalnego zaopatrzenia w tabor i jego późniejszego odpowiedniego wykorzystania. Zakłada się intensywne wykorzystanie taboru i wysoką wartość wykonywanej dobowo pracy eksploatacyjnej.

Organizator przewozów wykorzysta wszystkie możliwe drogi pozyskiwania nowego taboru, w szczególności w ramach programów pozwalających na dokonywanie zakupów z dofinansowaniem Unii Europejskiej, a stosownie do potrzeb także taboru używanego zwłaszcza dla odcinków, na których nowy tabor nie będzie wykorzystywać pełni swych możliwości technicznych z racji niskich parametrów szlaku. Samorząd opracuje także strategię ciągłości dokonywania zakupów taboru, by osiągnięcie docelowego kształtu systemu DKD nastąpiło jak najszybciej.

Do chwili obecnej Samorząd Województwa Dolnośląskiego zakupił 12 szynobusów. W roku 2009 realizowane są następujące projekty związane z zakupem taboru kolejowego:
- zakup 6 autobusów szynowych ze środków RPO WD. Cztery sztuki obsłużą odcinki z Wrocławia do Trzebnicy i Świdnicy.
- zakup 5 nowoczesnych, czteroczłonowych EZT o wysokich parametrach technicznych do obsługi połączeń

z Wrocławia do Legnicy, Oleśnicy i Żmigrodu przy udziale środków z RPO.
- przeznaczenie środków z WPI na zakupy taboru używanego w liczbie 6-8 sztuk.
- łączna wartość wszystkich tych projektów wynosi niemal 146 000 000 złotych.
- dostawy taboru odbywać się będą w latach 2010 – 2011.
- dzięki tym działaniom, łącznie z taborem pozyskanym w poprzednich latach, w 2011 roku po dolnośląskich torach będzie jeździć 21 nowoczesnych składów, oraz składy starsze, używane.
Obsługa ruchu kolejowego zostanie powierzona dwóm przewoźnikom: Koleje Dolnośląskie SA i PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. Pierwsza z tych spółek jest w całości własnością Samorządu Województwa, w drugiej z nich Województwo Dolnośląskie posiada 7% udziałów.

Korytarze główne (w kierunku Oleśnicy, Oławy, Strzelina, Wałbrzycha, Legnicy, Wołowa i Żmigrodu) przewoźnicy będą obsługiwać naprzemiennie. Ruch pociągów każdego z nich będzie odbywać się co godzinę, co łącznie da półgodzinną częstotliwość kursowania.

Pociągi PKP PR w układzie przestrzennym komunikacji kolejowej będą obsługiwać relacje regionalne w głąb województwa i do województw ościennych. KD SA obsłuży relacje krótsze w granicach DKD. Taki układ będzie realizacją zapotrzebowania zarówno mieszkańców obszaru podwrocławskiego, jak i dalszych części regionu w zakresie bezpośredniego dojazdu do Wrocławia.

Względy techniczne i taborowe będą miały zasadniczy wpływ na rozkład jazdy pociągów DKD. Zakłada się, że każda linia będzie obsługiwana co godzinę (linia na lotnisko – częściej). Dodatkowo na szlakach wylotowych z Wrocławia ofertę DKD będzie przeplatała oferta pociągów regionalnych PKP PR, czyli częstotliwość kursowania będzie wynosiła 30’.

Ponieważ na wielu wszystkich odcinkach sieci, obsługiwanych wyłącznie w ramach systemu DKD, zakładane jest kursowanie więcej niż jednej linii, częstotliwość kursowania rzadsza niż 30’ będzie spotykana rzadko. Rozkład jazdy będzie odpowiednio skoordynowany, odstępy czasowe między kolejnymi kursami równe, przesiadki na stacjach węzłowych dogodne i pewne.

Związek gmin
Dla Samorządu Województwa niezmiernie ważny jest głos samorządu lokalnego.  Konieczne jest także współdziałanie gmin na rzecz równomiernego wdrażania założeń systemu DKD na ich terenie.
Samorządy lokalne powinny:
- współdziałać z UMWD przy etapowym uruchamianiem ruchu kolejowego.
- analizować popyt na usługi i dostosowywać organizację przewozów kolejowych i powiązań autobusowych do potrzeb.
- koordynować pracę przewoźników działających na obszarze związku, w zakresie integracji taryfowej i synchronizacji rozkładu jazdy.
- wspólnie opracowywać rozkładu jazdy pociągów w ramach WKA, zsynchronizowanego z rozkładem jazdy pociągów regionalnych opracowywanym przez UMWD.
- analizować możliwości dostosowania do układu przestrzennego sieci kolejowej innych środków komunikacji, zwł. autobusów, przez modyfikacje istniejących połączeń i kreowanie nowych, dowożących do przystanków kolejowych, rozmieszczać przystanki autobusowe, w oparciu o plan sieci transportowej województwa, możliwości integracji systemów międzygminnych.
- budować parkingi dla posiadaczy biletów okresowych, dojeżdżających do stacji lub węzłów autobusowych samochodem.
- rolą samorządów lokalnych może być w szczególności dbanie o przystanki kolejowe i ich otoczenie.
Na obszarze docelowego działania DKD istnieją 62 stacje i 49 przystanków osobowych, z czego 51 stacji i 18 przystanków jest obecnie czynnych w ruchu pasażerskim. Pozostałe są przewidziane do uruchomienia wraz ze wznawianiem przewozów na nieczynnych liniach, przy których leżą. Konieczne jest zwiększanie dostępności systemu i dostosowanie go do rozmieszczenia ludności poprzez budowę nowych przystanków. Stan istniejących dworców i przystanków kolejowych jest fatalny. W ramach projektowania systemu DKD Marszałek proponuje:
- przejmowanie budynków dworców przez samorządy lokalne i komercjalizowanie ich, z wydzieleniem części niezbędnej do obsługi podróżnych (kasa biletowa, poczekalnia, informacja);
- przejęcie od przewoźników obowiązku informacji o połączeniach i stworzenie skoordynowanego, spójnego wewnętrznie systemu takiej informacji; włącznie z oznakowaniem stacji i przystanków;
- przejęcie od zarządcy infrastruktury obowiązku oznakowania i utrzymania stacji i przystanków.
- modernizację istniejących stacji i przystanków (nawierzchni peronów i dojść do nich) oraz budowę nowych, z uwzględnieniem współczesnych standardów. Należy zadbać o montowanie wind lub budowanie pochylni prowadzących do budynków i na perony; przejść podziemnych lub wygodnych przejść w poziomie torów, odpowiednio obszernych i solidnych wiat pozwalających na komfortowe oczekiwanie na pociąg.

Wspólny bilet
Koncepcja wspólnego biletu na wszystkie środki komunikacji wymaga pomocy organizacyjnej i partycypacji finansowej samorządów lokalnych.
Główne założenia koncepcji integracji taryfowej to:
- podział na strefy taryfowe
- uniezależnienie taryf od przewoźników
- przeniesienie kompetencji zarządzania systemem biletowym na związek komunikacyjny.
- ustanowienie jednolitej taryfy na całym obszarze działania Związku na poziomie zapewniającym konkurencyjność środków transportu publicznego względem motoryzacji indywidualnej.
- digitalizacja biletów i wprowadzenie systemu zapisu danych na nośnikach elektronicznych.
Samorządy mogą wyrazić chęć uczestnictwa w tym systemie i muszą wspólnie ustalić zakres finansowania działalności tego systemu, w szczególności rekompensat dla przewoźników z tytułu honorowania wspólnego biletu.

Informacja
Ważnym elementem działania DKD będzie strategia informacyjna oraz kampania promocyjna i wizerunkowa podkreślająca ekonomiczne, ekologiczne i społeczne zalety komunikacji zbiorowej. Jej elementami będą: nowa forma rozkładów jazdy – czytelne, przejrzyste rozkłady liniowe wskazujące możliwość przesiadki; czytelne numeryczne oznakowania tras; kieszonkowe rozkłady jazdy i czytelne schematy tras i przystanków, z uwzględnieniem podziału na strefy taryfowe, dostępne w pociągach i na dworcach; kampania promocyjna w mediach; niezbędniki podróży kolejowych w formie rozkładów jazdy i informatorów dodawanych do prasy, oraz internetowy serwis informacyjny.

Jeszcze w 2009 roku Samorząd Województwa uruchomi pierwsze elementy systemu DKD. Wznowione zostaną przewozy z Wrocławia do Trzebnicy. Opracowywany rozkład jazdy pociągów w szczególnym stopniu będzie uwzględniał potrzeby dojazdu do Wrocławia. Wraz z wejściem w życie nowego rozkładu 13 grudnia uruchomiona zostanie kampania informacyjna według strategii omówionej powyżej. Przez cały czas trwać będą intensywne prace nad przejęciem linii do Świdnicy i Dzierżoniowa. Powstają szczegółowe analizy dotyczące planowanych inwestycji, trwają prace nad rozwiązaniami dotyczącymi organizacji przewozów.

W roku 2011 na Dolny Śląsk trafi nowy tabor kolejowy. W fazie finalnej będą prace modernizacyjne linii z Wrocławia do Świdnicy, Legnicy, Żmigrodu. Dzięki temu możliwe będzie uruchomienie co najmniej pięciu odcinków DKD w docelowym kształcie i częstotliwości. W kolejnych latach dzięki trwającym cały czas pracom modernizacyjnym infrastruktury oraz stałemu powiększaniu parku taborowego należącego do Samorządu Województwa, zarówno nowego, jak i używanego, możliwe będzie uruchamianie przewozów o wysokiej częstotliwości na kolejnych odcinkach, także nieczynnych obecnie. Szczegółowy harmonogram działań i strategia rozwoju systemu będzie opracowana w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego.

Złożoność zadań stojących przed samorządami nakazuje wypracowanie skutecznych, nowatorskich mechanizmów koordynowania i finansowania ich działalności.


Komentarze

Ten artykuł nie był jeszcze komentowany

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany.

Najpopularniejsze

Newsletter

Skontaktuj się


INFORMACJA KOLEJOWA



Koleje Dolnośląskie S.A.
tel.: + 48 76 753 51 22 (8-20)
tel.: 703 302 503 (24h) - opłata
za min. połączenia 2,08 zł brutto

Przewozy Regionalne sp. z o.o.
tel.: 782 451 992 (24h)
tel.: 703 20 20 20 (24h) - opłata
za min. połączenia 1,29 zł brutto